Hans van Houwelingen / 2013
Hans van Houwelingen (Harlingen, 1957) heeft aan de Minerva Academie in Groningen en aan de Rijksacademie in Amsterdam gestudeerd. Hij wint in 1987 de Basisprijs van de Prix de Rome. Sinds 2015 is hij lid van de Akademie van Kunsten, onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW).
Ontregelen en bevragen
Zijn werk manifesteert zich in de vorm van tentoonstellingen, interventies in het publieke domein, films en in lezingen en publicaties, waarin hij de relatie tussen kunst, cultuur en politiek onderzoekt. Van Houwelingen maakt sculpturen, bedenkt monumenten en stedelijke ingrepen. Door vragen aan de opdrachtgever te stellen en door het publiek bij zijn werk te betrekken, heroverweegt hij de opdracht die hem als kunstenaar gesteld wordt – of die hij zichzelf stelt. Op deze manier legt hij sociaal-culturele en politiek-ideologische kwesties bloot, die het publiek aan het denken zetten.
Bekende werken
Voor de Utrechtse volksbuurt Amerhof ontwerpt hij het plein, bestraat met het patroon van een Perzisch tapijt met de bedoeling een aangename, sociale omgeving voor de bewoners uit alle windstreken te creëren. In Lelystad wordt hij bekend én berucht door zijn Zuil van Lely-project. Ook bekend is zijn werk Blauw Jan (1994) aan het Kleine Gartmanplantsoen in Amsterdam, dat uit veertig bronzen hagedissen bestaat. In opdracht van Kunstfort Vijfhuizen bedenkt hij het buitenproject Sluipweg, waarlangs de dood, een pad van bijna vierhonderd geruimde grafstenen op de geschutwal rondom een van de militaire forten van de Stelling van Amsterdam.
Bypass wordt infarct | niet uitgevoerd
Het kunstwerk Bypass zou bestaan uit een hydrologische aanpassing, waarmee de in 1842 aangelegde Dorpsbeek, de latere Badhuisspreng, weer permanent watervoerend zou worden. Deze spreng is in 1951 van glooiende groene beekwallen voorzien, maar verliest met de sluiting van het badhuis in 1971 zijn praktisch nut en zijn gedaante verandert van waterleiding in park.
Infarct
Door waterwinning in het Veluwemassief staat de Badhuisspreng al vele jaren droog. De slagader van de groene longen in het park is afgeknepen en het infarct veroorzaakt een zorgelijke aanblik. Het lot van de Badhuisspreng wordt nu bepaald door hedendaagse interpretaties van ‘natuur’ en ‘natuurlijk’. De gemeente Apeldoorn legt het herstel van de beek in handen van klimaatverandering, die hopelijk ooit weer leven in de spreng pompt. Van Houwelingen wil dat de gemeente de kunst hierop vertrouwt en vraagt of de kunst een Bypass mag plaatsen. In plaats van een kunstwerk dat zich gemoedelijk in de natuur van dit park voegt, wil hij een kunstwerk waarin die natuur zich in een artistiek concept voegt. ”Ik wil de verbeelding van de natuur kapen om in de verbeelding van kunst te acteren. Een werk dat peutert aan de oude dichotomie tussen natuur en cultuur […].” Wat rest van dit voorstel is het informatiezuiltje INFARCT.
Dit werk is op dit moment nog niet in het Sprengenpark te zien.
Persoonlijke ring met verstandskiezen
Truike Verdegaal (1965) is beeldend kunstenaar, sieraadontwerper en edelsmid. Voor haar sieraden in opdracht werkt ze graag met sieraden (uit de nalatenschap) en persoonlijke objecten van haar opdrachtgevers. Voor het ontwerp van deze ring heeft ze Hans van Houwelingen dan ook gevraagd haar iets persoonlijks te geven; hij bood haar twee van zijn verstandskiezen aan. Dit inspireert haar tot het maken van een unieke zegelring: de verstandskiezen vormen een onvervalsbare handtekening, die in een beeldhouwwerk geslagen kan worden.
In deze ring en de verpakking zijn goud, zilver, de verstandskiezen, bakeliet, ijzer, glas en haar gebruikt. De verpakking is een verroest en antiek zekeringenkistje, waarin de ring (drie centimeter hoog) geplaatst kan worden als deze niet gedragen wordt. Met de ring en het kistje verbeeldt Verdegaal Van Houwelingens sterke persoonlijkheid en diens intelligente en geëngageerde manier van werken. “Hij zet zijn tanden in zijn projecten, waarbij in de onderhandelingen met opdrachtgevers de stoppen kunnen doorslaan.”
Zodra het INFARCT-informatiezuiltje in het Sprengenpark onthuld wordt, is daarop het bijbehorende gedicht te lezen.
Charlotte van Lingen, Caspar Berger en Hans den Hartog Jager.
